Protokół skuteczności wentylacji – kiedy jest potrzebny i jak wygląda kontrola wentylacji w firmie

Czym jest protokół skuteczności wentylacji

Protokół skuteczności wentylacji to dokument z pomiarów, który potwierdza, czy instalacja faktycznie wymienia powietrze w wymaganej ilości. Nie wystarczy, że kratka jest drożna. Liczy się to, ile powietrza realnie przez nią przepływa.

Rzetelny protokół zawiera zwykle:

• dane obiektu i listę sprawdzonych pomieszczeń,
• wyniki pomiarów przepływu powietrza w kratkach lub anemostatach, najczęściej w m³/h,
• porównanie wyników z wymaganiami lub z projektem instalacji,
• ocenę stanu przewodów, kratek i elementów instalacji,
• w wentylacji mechanicznej także stan centrali, wentylatorów i filtrów,
• wnioski i zalecenia, jeśli coś wymaga poprawy.

Taki dokument przydaje się zarówno przy kontrolach zewnętrznych, jak i przy planowaniu serwisu. Dzięki niemu widać, które pomieszczenia są niedowentylowane, a gdzie instalacja pracuje prawidłowo.

Co mówią przepisy o kontroli wentylacji

Najważniejsze obowiązki wynikają z dwóch aktów prawnych.

Prawo budowlane (art. 62). Właściciel lub zarządca obiektu musi co najmniej raz w roku zlecić kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych, czyli dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Obowiązek dotyczy zarówno budynków firmowych, jak i domów prywatnych.

Przepisy przeciwpożarowe. Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków nakazuje usuwać zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku. Częstsze czyszczenie jest konieczne, jeżeli wymagają tego warunki użytkowania, np. w kuchniach gastronomicznych.

Ważne jest również to, kto może przeprowadzić ustawową kontrolę przewodów (inzynierbudownictwa.pl):

• mistrz w rzemiośle kominiarskim – w zakresie przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych,
• osoba z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności – w tym samym zakresie, a dodatkowo w przypadku przewodów z ciągiem wymuszonym mechanicznie.

W budynkach, dla których prowadzi się książkę obiektu budowlanego, protokoły z kontroli dołącza się do tej książki. Warto przechowywać je także w domu jednorodzinnym, bo mogą być potrzebne np. przy likwidacji szkody.

Kiedy firma potrzebuje protokołu z kontroli wentylacji

Poza coroczną kontrolą wynikającą z przepisów jest kilka sytuacji, w których protokół szczególnie się przydaje:

• kontrola sanepidu w gastronomii – sprawna wentylacja kuchni i zaplecza to jeden z podstawowych warunków higienicznych,
• warunki pracy – pracodawca odpowiada za odpowiednią wymianę powietrza w pomieszczeniach pracy,
• ubezpieczenie – po pożarze lub zalaniu ubezpieczyciel może sprawdzić, czy instalacje były kontrolowane,
• najem lokalu – protokół pokazuje stan instalacji przy przekazaniu lub zwrocie pomieszczeń,
• skargi pracowników lub klientów – na duszność, senność, zapachy czy wilgoć,
• montaż urządzeń gazowych – w pomieszczeniach z kotłem lub kuchenką gazową wentylacja chroni przed gromadzeniem się tlenku węgla.

Najważniejszy powód jest jednak praktyczny. W źle wentylowanym biurze rośnie stężenie CO2, a pracownicy szybciej się męczą. W lokalu usługowym klienci odczuwają duszne powietrze i nieprzyjemne zapachy. Z kolei w budynku pojawia się wilgoć, a z nią pleśń.

Jak wygląda pomiar skuteczności wentylacji krok po kroku

Kontrola nie wymaga zamykania firmy. W mniejszym lokalu zajmuje zwykle kilka godzin, a jej przebieg wygląda następująco:

1. Wywiad i dokumentacja. Technik pyta o problemy, sprawdza projekt instalacji i wcześniejsze protokoły, jeśli są dostępne.
2. Oględziny. Ocenia kratki, anemostaty, przewody w dostępnych miejscach, a przy wentylacji mechanicznej centralę i filtry.
3. Kontrola dopływu powietrza. Sprawdza, czy do pomieszczeń może napływać świeże powietrze, np. przez nawiewniki lub system nawiewny.
4. Pomiary przepływu. Mierzy anemometrem ilość powietrza w kratkach wywiewnych i nawiewnych.
5. Analiza wyników. Porównuje wartości z wymaganiami dla danego pomieszczenia lub z projektem instalacji.
6. Protokół z zaleceniami. Klient otrzymuje dokument z wynikami i listą działań, np. czyszczenie przewodów, regulacja instalacji czy wymiana filtrów.

Pomiar warto wykonywać w warunkach normalnej pracy budynku. Dzięki temu wyniki odpowiadają temu, co na co dzień czują pracownicy i klienci.